Jakiej wielkości jest firma zatrudniająca 500 pracowników?

Zastanawiasz się, jakiej wielkości jest firma zatrudniająca 500 pracowników i jak to wpływa na jej status formalny? Chcesz sprawdzić, czy taki podmiot należy jeszcze do sektora MŚP, czy już do grupy dużych firm? W tym tekście znajdziesz wyjaśnienie definicji, progów i najczęstszych błędów przy klasyfikowaniu wielkości przedsiębiorstwa.

Jakie są oficjalne kategorie wielkości firm?

Unijne i polskie przepisy wprowadzają jasny podział na mikroprzedsiębiorstwa, małe, średnie i duże firmy. Ten podział opiera się na wspólnych zasadach, opisanych w załączniku nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Dzięki temu niezależnie od branży można w podobny sposób określić, jak duża jest dana firma.

Każda kategoria ma przypisane konkretne progi związane z liczbą pracowników i wielkością finansową. Pod uwagę bierze się zarówno liczbę zatrudnionych, jak i obrót netto lub sumę bilansową. To zestawienie decyduje, do jakiego segmentu trafi przedsiębiorstwo i czy można je zaliczyć do sektora MŚP, czy już do grona dużych pracodawców.

Jak definiuje się mikro, małe i średnie przedsiębiorstwo?

Mikroprzedsiębiorstwo to podmiot, który w ciągu roku zatrudnia od 1 do 9 pracowników. Właściciela nie zalicza się do tej liczby, gdy klasyfikuje się wielkość firmy. Dodatkowo roczny obrót netto lub suma bilansowa takiej firmy nie może przekroczyć 2 mln EUR, liczonych według średniego kursu.

Małe przedsiębiorstwo zatrudnia średniorocznie mniej niż 50 pracowników. Jednocześnie jego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 mln EUR. W praktyce oznacza to biznesy lokalne, małe zakłady produkcyjne czy firmy usługowe, które rosną, ale wciąż działają w dość wąskiej skali.

Średnie przedsiębiorstwo to już znacznie większa struktura organizacyjna. Taka firma zatrudnia mniej niż 250 pracowników. Jej roczny obrót nie przekracza 50 mln EUR lub suma bilansowa jest niższa niż 43 mln EUR. Podmiot spełniający te warunki wchodzi w skład sektora MŚP, choć w praktyce często działa na rynku krajowym, a nawet międzynarodowym.

Kiedy firma staje się dużym przedsiębiorstwem?

Dużym przedsiębiorstwem jest podmiot, który przekracza granice wyznaczone dla sektora MŚP. Najczęściej dzieje się to wtedy, gdy firma zatrudnia powyżej 250 pracowników. Nie jest to jednak jedyne możliwe kryterium. Przepisy dopuszczają też sytuację, w której liczba pracowników jest niższa, ale parametry finansowe wyraźnie wskazują na dużą skalę działania.

Za duże przedsiębiorstwo można uznać również taką firmę, w której obrót netto przekracza 50 mln EUR lub suma bilansowa jest większa niż 43 mln EUR. Co ciekawe, prawo nie podaje osobnej, ścisłej definicji „dużego przedsiębiorcy”. W praktyce tę kategorię wyznacza więc przekroczenie progów dla mikro, małych i średnich firm.

Jak liczyć stan zatrudnienia w firmie?

Sam fakt, że w ewidencji kadrowej widzisz określoną liczbę osób, nie oznacza jeszcze, że dokładnie tyle „liczy się” przy ustalaniu statusu firmy. Do ustalenia poziomu zatrudnienia używa się pojęcia rocznych jednostek pracy (RJP). Taki sposób liczenia pozwala porównywać firmy, które zatrudniają zarówno etatowców, jak i osoby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Jedna roczna jednostka pracy to osoba pracująca na pełny etat przez cały rok. Ktoś zatrudniony w niepełnym wymiarze lub krócej niż 12 miesięcy „waży” ułamek tej wartości. Im krócej pracownik jest w firmie lub im mniejszy etat, tym mniejsza wartość RJP przypada na tę osobę. W efekcie sumujesz nie tylko główne etaty, ale też wszystkie inne formy zatrudnienia przeliczone na wspólną jednostkę.

Kogo wlicza się do zatrudnienia?

Do poziomu zatrudnienia wlicza się nie tylko klasyczne etaty. Przedsiębiorca powinien uwzględnić także osoby, które wykonują pracę na rzecz firmy na innych podstawach. Wynika to z instrukcji wykorzystywanych choćby przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości przy ustalaniu statusu MŚP.

Do średniorocznego zatrudnienia wlicza się przede wszystkim osoby, które wykonują pracę na rzecz firmy między innymi na podstawie:

• umowy o pracę na pełny etat,
• umowy o pracę w niepełnym wymiarze,
• umowy zlecenia,
• kontraktu menedżerskiego,
• umowy o dzieło, jeśli ma charakter stałej współpracy.

Taki szeroki katalog sprawia, że stan zatrudnienia często jest wyższy, niż wynikałoby to z samej ewidencji pracowników etatowych. To z kolei wpływa na zakwalifikowanie firmy do właściwej kategorii wielkości i bezpośrednio oddziałuje na dostęp do niektórych form wsparcia.

Kogo nie uwzględnia się przy liczeniu RJP?

Nie każda osoba związana z firmą zwiększa poziom zatrudnienia na potrzeby klasyfikacji. Przepisy wyłączają kilka grup, nawet jeśli formalnie są one związane z pracodawcą i pojawiają się w systemach kadrowo-płacowych. To ważne zwłaszcza w branżach, w których wiele etatów zastępowanych jest czasowo przez inne osoby.

Do średniorocznego poziomu zatrudnienia nie zalicza się w szczególności:

• osób na urlopach macierzyńskich,
• osób przebywających na urlopach ojcowskich,
• pracowników na urlopach rodzicielskich lub wychowawczych,
• praktykantów i studentów odbywających praktykę na podstawie umowy o szkolenie zawodowe lub praktykę.

Takie wyłączenia sprawiają, że kalkulacja RJP bywa bardziej skomplikowana niż proste policzenie wszystkich nazwisk w systemie HR. Mimo to warto przeprowadzić ją rzetelnie, bo od poprawnych danych zależy status firmy i wiarygodność złożonych oświadczeń, na przykład przy ubieganiu się o dotacje.

Jakie znaczenie mają obrót netto i suma bilansowa?

Liczba pracowników to tylko jedna z trzech grup kryteriów. Kolejna to obrót netto i suma bilansowa przedsiębiorstwa. W praktyce oznacza to, że dwie firmy z podobnym zatrudnieniem mogą trafić do różnych kategorii, jeśli znacznie różnią się wynikiem finansowym. Państwowe instytucje, takie jak PARP, analizują te dane, gdy oceniają wnioski o wsparcie dla sektora MŚP.

Roczny obrót netto to przychód ze sprzedaży produktów oraz usług w ciągu roku obrotowego, po odjęciu udzielonych rabatów. Do obrotu nie wlicza się VAT oraz innych podatków pośrednich. Z kolei całkowity bilans roczny oblicza się, odnosząc się do wartości głównych aktywów przedsiębiorstwa. Te dwie liczby porównuje się z progami 2 mln, 10 mln, 43 mln i 50 mln EUR, co pozwala określić, czy firma mieści się w kategorii mikro, małej, średniej czy już dużej.

Przy ocenie statusu firmy liczy się zestawienie trzech elementów: liczby pracowników, obrotu netto oraz sumy bilansowej. Tylko komplet tych danych daje wiarygodny obraz wielkości przedsiębiorstwa.

Jak powiązania kapitałowe wpływają na status przedsiębiorstwa?

Dla wielu firm samodzielne policzenie pracowników i określenie wyników finansowych nie wystarczy. Gdy podmiot ma powiązania z innymi przedsiębiorstwami, trzeba je uwzględnić przy ustalaniu statusu. W praktyce to częsta sytuacja w grupach kapitałowych, sieciach franczyzowych albo strukturach z wieloma spółkami powiązanymi osobowo.

Unijne przepisy wyróżniają trzy podstawowe typy firm z punktu widzenia relacji z innymi podmiotami: przedsiębiorstwa niezależne, partnerskie i powiązane. Ich definicje opisuje wspomniane już rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014. To, do jakiej kategorii trafi firma, wpływa na to, czy przy liczeniu zatrudnienia i danych finansowych trzeba doliczyć też wybrane wartości z innych, związanych z nią podmiotów.

Kiedy firma jest niezależna, a kiedy partnerska?

Przedsiębiorstwo jest niezależne, jeśli działa samodzielnie i nie ma udziałów w innych firmach, a inne podmioty nie posiadają znaczącego pakietu udziałów w nim. W praktyce oznacza to, że nikt nie ma w nim więcej niż 25% kapitału lub głosów. Taka firma liczy swój status tylko w oparciu o własne dane.

Przedsiębiorstwo partnerskie pojawia się wtedy, gdy firma ma co najmniej 25% kapitału lub głosów w innym podmiocie, albo inny podmiot ma taki udział w niej. Jednocześnie nie występują cechy typowe dla przedsiębiorstwa powiązanego. W takiej sytuacji, przy liczeniu wielkości przedsiębiorstwa, trzeba częściowo doliczyć dane partnerów, zgodnie z zasadami przyjętymi w prawie unijnym.

Co oznacza powiązanie przedsiębiorstw?

Przedsiębiorstwa powiązane to te, w których jedno ma wyraźną kontrolę nad drugim. Przykładowo, gdy jedna firma posiada większość głosów na zgromadzeniu wspólników albo może powoływać i odwoływać członków zarządu lub rady nadzorczej innego podmiotu. Wtedy relacja między nimi jest silniejsza niż w przypadku przedsiębiorstw partnerskich.

Przy klasyfikacji wielkości firmy, która jest częścią większej grupy powiązanych spółek, trzeba uwzględnić łącznie dane zatrudnieniowe i finansowe całej struktury. Często prowadzi to do „awansu” ze statusu MŚP do kategorii dużego przedsiębiorstwa, nawet jeśli pojedyncza spółka z osobna wygląda jak średnia firma.

Jakiej wielkości jest firma zatrudniająca 500 pracowników?

Firma zatrudniająca 500 pracowników wyraźnie przekracza próg 250 osób, wyznaczający górną granicę sektora MŚP. Niezależnie więc od szczegółowych wartości obrotu i sumy bilansowej, przedsiębiorstwo zatrudniające 500 osób zawsze będzie zaliczone do grupy dużych firm. Taki poziom zatrudnienia oznacza rozbudowaną strukturę, zwykle z wieloma działami, menedżerami liniowymi i zaawansowanymi procesami zarządzania personelem.

W skali globalnej 500 osób to wciąż mniej niż poziom firm takich jak Novo Nordisk, które zatrudniają ponad 42 000 pracowników w kilkudziesięciu krajach. W polskich realiach podmiot z 500 etatami to jednak ważny pracodawca regionalny, często z istotnym wpływem na lokalny rynek pracy i budżety gmin czy powiatów. Dla wielu instytucji publicznych będzie to typowy przykład dużego przedsiębiorstwa, które nie mieści się już w definicji MŚP.

Warto podkreślić, że przy 500 pracownikach liczy się nie tylko sam status jako takiego. Taka firma zwykle ma rozległe powiązania gospodarcze, wielu podwykonawców oraz rozbudowaną sieć kontrahentów. Dla ich właścicieli informacja, że współpracują z dużym przedsiębiorstwem, ma znaczenie przy ubieganiu się o finansowanie, ocenie ryzyka czy negocjacji warunków płatności.

Firma zatrudniająca 500 pracowników zawsze będzie formalnie dużym przedsiębiorstwem, niezależnie od tego, jak wysoki jest jej obrót i suma bilansowa w danym roku.

Dlaczego prawidłowe określenie wielkości firmy jest tak ważne?

W czasie pandemii COVID-19 wielu przedsiębiorców przekonało się, jak bardzo liczy się poprawne określenie statusu firmy. Programy w rodzaju „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm” czy „Dotacje na kapitał obrotowy” były skierowane właśnie do sektora MŚP. Duże przedsiębiorstwa korzystały z innych narzędzi. Kto błędnie zadeklarował, że jest małą lub średnią firmą, choć faktycznie był duży, ryzykował zwrotem dotacji z odsetkami.

Poprawne ustalenie statusu – w tym rozpoznanie, że firma zatrudniająca 500 osób nie jest już MŚP – ma znaczenie także dziś. Od tego zależy, jakie konkursy można wybrać, jaką pomoc publiczną pozyskać i z jakich ulg skorzystać. Przed złożeniem wniosku do instytucji publicznej warto więc skorzystać z narzędzi takich jak kwalifikator MŚP Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości lub zasięgnąć porady wyspecjalizowanego doradcy.